Sumbangan
Antara sumbangan utama beliau adalah:
Mufti Pertama Negeri Perlis (1941–1945): Beliau merupakan tokoh yang bertanggungjawab merintis institusi fatwa di Perlis. Sebagai mufti sulung, beliau menyusun struktur awal pengeluaran hukum syarak yang menjadi rujukan rasmi kerajaan negeri dan masyarakat pada ketika itu.
Pemerkasaan Madrasah al-Alawiyyah: Beliau merupakan antara penggerak utama dalam Jawatankuasa Perusahaan (ditubuhkan pada 1934) yang menguruskan Madrasah al-Arabiyyah (kini Madrasah al-Alawiyyah) di Arau. Sekolah ini merupakan institusi pendidikan agama yang paling berpengaruh di Perlis dan telah melahirkan ramai tokoh besar negara.
Pengukuhan Akidah Ahli Sunnah: Melalui karyanya yang terkenal, al-Khulasah al-Saniyyah Sharh Matn al-Sanusiyyah, beliau telah menyediakan teks rujukan asas bagi pengajian akidah di Perlis. Kitab ini menjadi panduan penting dalam memelihara pegangan akidah masyarakat setempat mengikut aliran Ash'ari pada zaman tersebut.
Penyatuan Ulama dan Kerajaan: Sebagai seorang yang berpendidikan al-Azhar, beliau berjaya merapatkan hubungan antara institusi istana (Raja-raja Perlis) dengan golongan ulama, sekaligus memastikan pembangunan agama berjalan selari dengan pentadbiran negeri.
Karya / Manuskrip
Syeikh Mahmud bin Haji Muhammad Saman dikenali kerana kekukuhan ilmunya dalam bidang akidah. Karya beliau yang paling utama dan masih menjadi rujukan sejarah ilmu di Perlis ialah:
al-Khulasah al-Saniyyah Sharh Matn al-Sanusiyyah
Kitab ini merupakan sebuah huraian (syarah) kepada Matn al-Sanusiyyah (juga dikenali sebagai Umm al-Barahin), sebuah teks asas dalam ilmu tauhid aliran Ash'ari. Penulisan ini membuktikan kepakaran beliau dalam membahaskan sifat-sifat Tuhan dan asas-asas keimanan mengikut tradisi Ahli Sunnah Wal Jamaah.
Selain kitab utama tersebut, sumbangan penulisan beliau juga merangkumi:
Risalah-risalah Fatwa: Sebagai Mufti pertama, beliau banyak mengeluarkan panduan bertulis dan fatwa awal untuk menyelaraskan urusan ibadah dan undang-undang keluarga Islam di Perlis sebelum institusi fatwa menjadi lebih sistematik seperti hari ini.
Dokumentasi Silibus Madrasah: Beliau terlibat secara langsung dalam menyusun kerangka pendidikan bagi Madrasah al-Alawiyyah, yang menggabungkan elemen pengajian tradisional dari Timur Tengah dengan keperluan masyarakat tempatan
Kesultanan yang Berkaitan
Syeikh Mahmud bin Haji Muhammad Saman hidup dan berkhidmat di bawah naungan tiga orang Raja Perlis yang memerintah dalam garis masa beliau:
Raja Syed Alwi Jamalullail (1905–1943): Beliau merupakan Raja yang memerintah semasa institusi mufti dibentuk secara rasmi pada tahun 1941. Syeikh Mahmud telah dilantik oleh baginda sebagai Mufti Perlis yang pertama.
Raja Syed Hamzah Jamalullail (1943–1945): Syeikh Mahmud terus memegang jawatan mufti semasa zaman pemerintahan baginda yang berlangsung ketika tempoh pendudukan Jepun.
Tuanku Syed Putra Jamalullail (1945–2000): Walaupun Syeikh Mahmud meninggal dunia pada tahun 1945 (tahun yang sama baginda menaiki takhta), bapa Syeikh Mahmud iaitu Haji Muhammad Saman merupakan tokoh penting yang telah mendidik dan bekerjasama rapat dengan pihak istana sejak zaman Raja Syed Alwi lagi untuk memajukan pendidikan agama di Perlis.
Keluarga Syeikh Mahmud bin Haji Muhammad Saman, terutamanya bapanya Haji Muhammad Saman (Mat Saman), mempunyai hubungan yang sangat istimewa dengan institusi Diraja Perlis. Hubungan ini menjadi tulang belakang kepada kemajuan agama di negeri tersebut:
Kepercayaan Raja Syed Alwi: Raja Syed Alwi Jamalullail amat menghormati Haji Muhammad Saman. Disebabkan kepercayaan ini, baginda telah memberikan mandat kepada beliau untuk memimpin Jawatankuasa Perusahaan bagi menubuhkan sebuah madrasah moden.
Penubuhan Madrasah Al-Alawiyyah (1934): Nama "Al-Alawiyyah" itu sendiri diambil bersempena nama Raja Syed Alwi. Haji Muhammad Saman bukan sahaja pengasas, malah beliau menguruskan dana dan wakaf tanah untuk memastikan sekolah ini berjaya dibina di Arau, berdekatan dengan Istana Diraja.
